Kediler Neden Kutulara Girer? Araştırmalar Ne Diyor?
Barınak kedileriyle yapılan bir çalışmada saklanma kutusu olan kedilerin stres puanları daha düşük çıktı. 2021'deki bir başka çalışmada kediler, yere çizilmiş yanılsama kareye de gerçek kare kadar sık oturdu.
Kısaca: Kutuların kedilere saklanma ve güvenli bir alan sağladığı düşünülür. Hollanda'da barınak kedileriyle yapılan bir çalışmada saklanma kutusu verilen kedilerin stres puanları, kutusu olmayanlara göre daha düşük çıktı ve bu kediler yeni ortama daha çabuk uyum sağladı. 2021'de yayımlanan bir başka çalışma ise kedilerin yalnızca kutulara değil, yere çizilmiş kare biçimlerine de oturduğunu gösterdi.
Saklanma kutusu ve stres: barınak çalışması
Utrecht Üniversitesi'nden Vinke ve arkadaşlarının 2014'te Applied Animal Behaviour Science dergisinde yayımladığı çalışmada, bir Hollanda barınağına yeni gelen 19 kedi incelendi: 10 kediye saklanma kutusu verildi, 9 kediye verilmedi. Kediler alışmaları için 24 saat beklendikten sonra altı gün boyunca kayda alındı ve stres düzeyleri duruş, bıyık ve göz bebekleri gibi işaretlere dayanan bir puanlama ölçeğiyle değerlendirildi.
Sonuçlara göre:
- Kutusu olan kedilerin stres puanları, kutusu olmayanlardan daha düşüktü.
- Kutusu olan kediler düşük stres düzeyine daha kısa sürede ulaştı.
- Kutusu olmayan kediler kendilerine başka saklanma yerleri buldu.
"Sığıyorsam otururum": yanılsama kare çalışması
İnternette "if I fits, I sits" (sığıyorsam otururum) olarak bilinen davranış, 2021'de Applied Animal Behaviour Science dergisinde yayımlanan bir yurttaş bilimi çalışmasıyla incelendi. Kedi sahipleri evlerinin zeminine kâğıttan üç farklı şekil yerleştirdi: gerçek bir kare, köşelerden oluşan ve beynin kare olarak algıladığı bir yanılsama (Kanizsa karesi) ve bu yanılsamanın bozulmuş bir hâli.
| Şekil | Kedilerin oturduğu sayı |
|---|---|
| Gerçek kare | 8 |
| Kanizsa karesi (yanılsama) | 7 |
| Bozulmuş Kanizsa | 1 |
Altı günlük deneyi 30 kedi sahibi tamamladı ve bunlardan 9 kedi şekillerden birini düzenli olarak seçti. Araştırmacılar kedilerin yanılsama kareye gerçek kare kadar sık oturmasını, kedilerin şekillerin kenarlarına ve sınırlarına yöneldiğinin bir göstergesi olarak yorumladı. Çalışmanın örneklemi küçüktür.
Kutuların neden çekici olduğuna dair açıklamalar
Kutulara olan ilgi için kaynaklarda birkaç açıklama birlikte anılır:
- Saklanma: Kediler hem avlanan hem avlanabilen hayvanlardır. Kapalı bir alan, kedinin çevresini görebildiği ama arkasının ve yanlarının kapalı olduğu bir konum sağlar. Tufts Üniversitesi'nden davranış uzmanı Nicholas Dodman'ın aktardığı açıklama bu yöndedir.
- Pusu: Kutunun içinden dışarıyı izleyen kedi, kendisi görülmeden çevresindeki hareketleri takip edebilir. Bu konum, avlanma davranışındaki pusu bekleme pozisyonuna benzetilir.
- Sıcaklık: Karton, havayı içinde tutan bir malzemedir ve kapalı küçük bir alan vücut ısısını daha uzun süre korur. Kaynaklarda kedilerin rahat ettiği ortam sıcaklığının insanlarınkinden daha yüksek olduğu ve kutuların bu yönüyle de ilgi çektiği belirtilir.
- Merak: Eve yeni gelen bir kutu, yeni kokular ve yeni bir alan demektir. Kediler bu tür yeni nesneleri koklayarak ve içine girerek inceler.
Kutular ve diğer kedi davranışları
Kutular kedilerin uyuduğu yerler arasında da sık görülür; kedilerin uyku düzeni ayrı bir yazıda anlatılıyor. Kedilerin dar bir aralıktan geçip geçemeyeceğini kestirmesinde bıyıkların rolü ise bıyıklar yazısında yer alıyor.
Sık sorulan sorular
Kediler neden kutuları sever?
Araştırmalar kutuların kedilere saklanma ve güvenli bir alan sağladığını düşündürür. Barınak kedileriyle yapılan bir çalışmada saklanma kutusu olan kedilerin stres puanları daha düşük çıktı.
Kediler yere çizilen kareye neden oturur?
2021 tarihli bir çalışmada kediler gerçek kareye ve yanılsama kareye benzer sıklıkta oturdu. Araştırmacılar bunu kedilerin şekillerin sınırlarına yönelmesiyle açıkladı.
Kutu çalışmasında kaç kedi yer aldı?
Barınak çalışmasında 19 kedi incelendi; yanılsama kare çalışmasını 30 kedi sahibi tamamladı.
Mama Dedektifi'nde nasıl gösterilir?
Mama Dedektifi kedi ve köpek mamalarının etiket bilgilerini aynı düzende gösteren bir veri sitesidir. Mama etiketlerindeki terimlerin anlamı içerik sözlüğünde, değerlerin nasıl gösterildiği yöntem sayfasında anlatılıyor.
